اشاره : پروفسور "يحيي كمالي پور" متولد ۱۳۲۶ شهر «راور» کرمان است.وي از جمله اساتيد ايراني  مقيم آمريكاست كه دکتراى ارتباطات خودرا از دانشگاه ميسورى اخذكرده است. مديریت مركز مطالعات جهاني، سردبيری Global Media journal، مدیریت انجمن ارتباطات جهاني و ریاست دپارتمان ارتباطات دانشگاه پوردو ايالات متحده امريكا از جمله مسئولیت های فعلی پروفسور یحیی پور است. وی درسفر اخيرخودبه تهران در گفت و گو يي با امير عباس تقي پور دبير همايش روابط عمومي الكترونيك به بيان ویژگی های روابط عمومی موفق ومزايا و الزامات استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي و خصوصي پرداخت .  پروفسور كه در همين سفر رياست شوراي مشورتي دبيرخانه دايمي همايش روابط عمومي الكترونيك رانيز پذيرفت در گفت و گو ي خوداز مديريت و امكانات تكنولوزيكي به عنوان دو عامل بسيار مهم در تحقق روابط عمومي الكترونيك نام برد و افزود: استفاده از ابزار ديجيتالي ، فرصت هاي بسيار ارزنده اي را براي بشر و به خصوص فعالان عرصه روابط عمومي و رسانه ايجادكرده است.مشروح اين گفت و گو در پي مي آيد

بنام خدا.من هم براي شما و اعضاي دبيرخانه آرزوي موفقيت دارم.اما در پاسخ به پرسش شما مايلم اين سئوال را مطرح كنم كه چه دلايلي براي عدم استقرار وجود دارد؟ روابط عمومي ها موظفند هميشه خود را به روز نگه داشته و از جديدترين ابزار و تكنولوژي ها در انجام وظايفشان استفاده كنند.امروز دنيا دنياي ديجيتال است و هيچ مدير و يا كارشناس روابط عمومي نمي تواند بدون بهره گيري از امكاناتي كه ابزار ديجيتال در اختيارش مي گذارد وظايف خود را به درستي انجام دهد. در واقع بايد تأكيد كنم بدون توجه و استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك امكان توسعه روابط عمومي در كشور وجود نخواهد داشت

قطعا" برای سازمان های پیشرو و کسانی که خواهان تحول، ارتقا و پیشرفت هستند استفاده از ابزار نوین دیجیتال گریز ناپذیراست

واضح است كه استفاده بهينه از جديدترين ابزار ديجيتالي فرصت هاي ارزنده اي را براي بشر و به خصوص فعالان عرصه روابط عمومي و رسانه ايجاد كرده كه مهم ترين آن برقراري ارتباط و تعامل دوسويه با مخاطب است. البته صرفا" دسترسي به ابزار به يك ارتباط دوسويه و سازنده منتهي نمي شود .بلكه كاربر ديجيتال بايستي بخوبي درك كند ونسبت به امكانات ابزارجديد شناخت داشته و آگاه باشد.روابط عمومي ديجيتال بر خلاف روابط عمومي سنتي ، بسيار تعاملي و دوسويه است.در روابط عمومي الكترونيك ، زمان، مكان و مرز مفهومي ندارد.در روابط عمومي الكترونيك سازمان، خود را بي نياز از مخاطب نمي داند. تحول در نحوه نظرسنجي و پيگيري امور در فضاي وب از ديگر ويژگي هاي روابط عمومي الكترونيك است. اين ويژگي ها باعث صرفه جويي در وقت و هزينه ها شده و اثربخشي روابط عمومي ها را افزايش مي دهد

به نظر مي رسد درك ضرورت هاي استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در اين خصوص كافي نبوده و نيازمند پيش شرط ها و آمادگي هايي است 
البته
توضيح مي دهيد؟

زيرساخت ها و امكانات شبكه اي و مخابراتي يكي از مهم ترين پيش نيازها و شرط اوليه براي تحقق روابط عمومي الكترونيك است
كاربران دیجیتال در حوزه روابط عمومي بايد واجد چه شرايطي براي حضور موفق در اين عرصه باشند؟

سواد كامپيوتري كاربران دیجیتال ازجمله كارشناسان روابط عمومي بسيار حايز اهميت است. ضمن آنكه تسلط بر زبان انگليسي به عنوان زبان جهاني لازمه آشنايي و استفاده از امكانات ابزار ديجيتال و تكنولوژي هاي نو است.اشاره كنم كه منظور من از تكنولوژي هاي نو فقط به اينترنت منحصر نشده و تكنولوژي هاي موبايل و آيفون را هم شامل مي شود

بله . بسياري از كشورهاي توسعه يافته در حال گذر از روابط عمومي الكترونيك و يا دقيق تر بگويم گذر از دولت الكترونيك و پيوستن به دولت آيفون و يا دولت موبايل هستند كه پرداختن به آن ها فرصت مفصل تري مي خواهد. به هر ترتيب منظور بنده اين است كه زندگي در دنياي ديجيتال ، نيازمند سواد كامپيوتري است.

دقيقا". دنیای دیجیتال دنیایی بسیار گسترده است.از طرف دیگر دایره تأثیرگذاری روابط عمومی نیز بسیار وسیع است. روابط عمومی در تمام حوزه های فرهنگی،سیاسی،اقتصادی،محیط زیست و ... اثربخش و فعال است. بنابراین آموزش مستمردر این حوزه ها ضروری است.  به عقیده من یک برنامه گسترده شامل توجه به زیرساخت های تکنولوژی های نوین اطلاعات و ارتباطات و آموزش می تواند در راه پیشرفت ایران در حوزه های سیاسی، اقتصادی،فرهنگی و ارتباطی مؤثر و مفید باشد
 
آموزش ها از چه سنی و توسط چه نهادهایی باید آغاز شود؟

آموزش کامپیوتر و روابط عمومی باید از مدارس شروع شود.آموزش کامپیوتر باید از همان دوران ابتدایی و آموزش روابط عمومی از دوران دبیرستان شروع شود. به نظرم ضروری است که تمام دانشگاه ها حداقل یک درس اجباری در حوزه روابط عمومی و رسانه داشته باشند

شما ایده آل هایی را مطرح می کنید که حداقل در ایران و در کوتاه مدت دست یافتنی نخواهد بود.توجه کنید که در کشور فقط حدود 16 میلیون نفر کاربراینترنت داریم .البته  نمیدانم چقدر این آمار صحیح است اما به فرض صحت ، ما حتی در توزیع امکانات آموزشی سنتی در کشور دچار بی عدالتی و فاصله هستیم
به نکته خوبی اشاره کردید اما در نظر بگیرید که ما در یک فضای کاملا"فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی غوطه ور هستیم که تا حد زیادی متأثر از روابط عمومی ها و رسانه است.اگر مردم نسبت به روابط عمومی و رسانه آگاهی نداشته باشند مطمئن باشید تحلیل و برداشت درستی از جامعه خود نخواهند داشت. معتقدم هرگونه افزایش آگاهی مردم از کامپیوتر ، روابط عمومی و رسانه موجب ایجاد تعادل و توزیع عادلانه دانش و امکانات آموزشی خواهد شد

واژه فرهنگ جامع تراست
همین جا یک سئوال اساسی پیش می آید. از یک طرف می گوییم سرعت تغییرات در دنیای دیجیتال زیاد است و از طرف دیگر برای قرار گرفتن در مسیر دیجیتال نیازمند تغییر فرهنگ هستیم . تغییر فرهنگ بسیار زمان بر است. اگر دیر بجنبیم از قافله توسعه عقب مانده ایم و اگر شتابان حرکت کنیم به دلیل عدم آمادگی فرهنگی با موانع بسیاری روبرو خواهیم شد. چه باید کرد؟

کشورهای در حال توسعه به ترمیم فرهنگی نیازمندترند. این که می گویید تغییر فرهنگ زمان بر است حرف درستی است. متأسفانه هرگاه از فرهنگ و چالش های فرهنگی صحبت می کنیم امکان تغییر آن در کوتاه مدت وجود ندارد چراکه صحبت از آداب و رسوم و افکار است. فرهنگ شامل همه چیز می شود .خوراک ، پوشاک، ذهنیت ها و...این ها عاداتی هستند که با آن ها خو گرفته ایم و معمولا" هم نمی پرسیم چرا اینطور می پوشیم و چرا اینطور عمل می کنیم؟طبیعی است تغییر این عادات به سرعت میسر نمی شود. در کشوری مثل ایران روابط عمومی ها وظیفه سنگینی در قبال فرهنگسازی یا بهتر بگویم ترمیم مشکلات فرهنگی که مانع اصلی توسعه محسوب می شوند بر عهده دارند.تأکید کنم که ترمیم کردن به معنای فراموش کردن و کنار گذاشتن فرهنگ خود نیست. منظور این نیست که غربی شویم.اما معتقدم در تمام زمینه ها ادغام محاسن فرهنگ خودی با محاسن فرهنگ غرب مارا به همان  ایده آلی که اشاره کردید می رساند . تبیین و پرداختن به فواید این نگاه در کنار توسعه تحقیق واصل اعتمادسازی اصلی ترین وظایف روابط عمومی ها محسوب می شود و روابط عمومی الکترونیک می تواند زمینه تحقق این وظایف را سریع تر، فراگیرتر وبا دقت بیشتری فراهم کند
باید اعتماد شدیدی بین مردم و روابط عمومی ها وجود داشته باشد تا بتوانند به وظایفی که شما اشاره کردید عمل کنند

در هر حرفه ای اعتماد سازی عامل موفقیت است. همچنین روابط عمومی ها باید بین خود و مخاطبانشان اعتماد سازی کنند.روابط عمومی ها باید در این زمینه ها پیشگام بوده و نشان دهند که امکان رقابت سالم و سازنده در تمام زمینه ها وجود دارد

استاد شما تجارب زیادی در زمینه های ارتباطات و رسانه در خارج از کشور دارید.ایران در حوزه روابط عمومی کجای دنیا ایستاده است؟
اجازه دهید مقایسه من بین کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته باشد

اما برای ما که درکشوردرحوزه روابط عمومی فعالیت می کنیم مهم است که بدانیم چقدر با کشورهای پیشرفته فاصله داریم. آیا آن ها هم از روابط عمومی های خود صرفا" انتظار پوستر چسبانی و برگزاری مراسم عزا و جشن دارند؟(می خندد) اختلافات فرهنگی منشاء تفاوت روابط عمومی در کشورهای توسعه نیافته با روابط عمومی در کشور های پیشرفته است.در کشورهای توسعه یافته تحقیقات از جایگاه ویژه ای برخوردار است.مخاطبان سازمان ها می دانند که تحقیقات روابط عمومی منجر به بهبود مسایل درون و برون سازمانی می شود بنابراین مردم در فرایند تحقیقات مشارکت و حضور داشته و به سئوالات محقق پاسخ می دهند اما در کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه اعتماد ، آگاهی و رابطه سازنده میان مردم و سازمان ها وجود ندارد.بنابراین حتی اگر یک کار تحقیقاتی علمی نتایج سودمند و مفیدی داشته باشد از دیدگاه فرهنگی یک چالش و مشکل است که روابط عمومی ها باید برای انجام آن با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم کنند. در ایران هم این موضوع مصداق دارد. روابط عمومی در ایران بیش از 50سال قدمت دارد .پیشرفت های خوبی هم حاصل شده است . اما نمی دانم چند نفر در سطح مملکت در این حوزه مشغول بکار هستند و چه تعداد پروژه های تحقیقاتی مؤثر انجام داده اند که موجب اعتمادسازی بین خود و مخاطبانشان شده باشند؟

به هر حال این ها خیلی مهم است . حدودی از میزان اثر بخشی روابط عمومی ها در مسایل مختلف کشور از لابلای همین اطلاعات بدست می آید

یکی از مهم ترین مشکلاتی که روابط عمومی در ایران با آن روبرو بوده و البته در سال های اخیر مرتبا" از سوی شاغلان و فعالان حرفه یادآوری شده و بعضا" اقدامات مناسبی هم در جهت رفع مشکل بعمل آمده است مربوط به جایگاه روابط عمومی ها است. شما هم در این گفت و گو اشارات خوبی به اهمیت و گستردگی وظایفی که روابط عمومی ها بر عهده دارند داشتید. چطور می شود به بحران جایگاه در روابط عمومی ایران غلبه کرد؟

مجبور هستم به یکی دیگر از تفاوت های روابط عمومی درکشورهای توسعه نیافته با روابط عمومی در کشور های توسعه یافته اشاره کنم و آن هم موضوع ضابطه مند بودن انتصاب مدیران روابط عمومی در کشورهای پیشرفته است.باز هم باید اظهار تأسف کرد که در کشورهایی مثل ایران کم ترین دقت در انتصاب مدیران روابط عمومی می شود در حالی که یک مدیر روابط عمومی باید بینش و اطلاعات وسیعی داشته باشد. باید بخوبی رسانه را بشناسد و نقش آن ها را در جامعه درک کرده و بفهمد. باید از اقتصاد ، از فرهنگ ، از هنر و از سیاست بداند. باید نگاه جامعه شناسی داشته باشد . در اینصورت موفق عمل خواهد کرد.در کشورهای توسعه یافته شخصی که مدرک یا تخصص و تجربه این رشته را نداشته باشد هیچگاه و اگر بخواهم احتیاط کنم به ندرت مسؤول روابط عمومی می شود.این موضوع در تحقق روابط عمومی الکترونیک نیز مؤثر است . بدون تردید مدیران روابط عمومی آگاه و متخصص ، زمینه سازتحقق روابط عمومی الکترونیک در سازمان ها خواهند بود.در اینصورت هیچ دلیلی هم برای تداوم بحرانی که شما اشاره کردید وجود نخواهد داشت

بله. نقش مديريت در تمام امور يك سازمان اساسي و حياتي است.در روابط عمومي هم همينطور است.اگر مديران مفهوم روابط عمومي را ندانسته و از كاركردها و تأثير آن آگاهي نداشته باشند مسلما" تأثيرگذارمثبت نخواهند بود.قطعا" مديران ناآگاه از خود تأثيرات مخرب و منفي به يادگار مي گذارند!همین جا لازم می دانم در مورد نقش مديران ارشد سازمان ها در استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك هم نکاتی را مطرح کنم. مديران در رأس سازمان ها و نهادها قرار دارند و تصميمات آن ها چه مثبت و چه منفي ، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه مسير يك حرفه را مي تواند تغيير دهد. ازيك سو مي تواند به آن حرفه اعتبارداده و از طرف ديگر مي تواند آن حرفه را از توسعه و ترقي باز دارد. مديريت در تمام حوزه ها بسياربسيار اهميت دارد و مديران آگاه مي توانند مفيد و مؤثرباشند. در حوزه روابط عمومی سنتی، مدیریت و در حوزه روابط عمومی الکترونیک ،مدیریت به علاوه امکانات تکنولوژیکی مهم ترین عوامل برنامه ریزی و موفقیت در برنامه های روابط عمومی سازمان ها محسوب می شوند

خوب وقتی شما با چنین مشکلاتی روبرو هستید طبیعی است که ظرفیت ها و پتانسیل های روابط عمومی مغفول می ماند

برگزاری همایش های سالانه با این موضوع را حکایت از درک ضرورت بکارگیری ابزار نوین اطلاعات و ارتباطات در توسعه و ارتقای روابط عمومی ها می دانم. برگزاری این همایش ها در ادامه موضوع آموزش قابل بررسی و دارای اهمیت است.باید با برگزاری این قبیل همایش ها در استان های مختلف به جوانان ، دانشجویان و افراد علاقمند که مایلند از این حوزه و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتالی آگاه شوند امکان حضور ومشارکت در مباحث داده شود من هم با انگیزه انتقال دانش و تجاربم به جوانان علاقمند همکاری با دبیرخانه را پذیرفتم. البته این نکته هم حایز اهمیت است که همایش هایی که برگزار می شود باید از بار علمی مناسبی برخوردار باشند

من هم متشکرم. فقط تأکید می کنم که فرایند فرهنگسازی ، تحقیق و اعتماد سازی میان سازمان ها و دستگاه های اجرایی با مردم به عنوان سه وظیفه اصلی روابط عمومی ها از طریق روابط عمومی الکترونیک سریعتر و گسترده تر انجام خواهد شد.به امید تحقق و استقرار نظام روابط عمومی الکترونیک در ایران